على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3881

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كذا : افتاد فلان از آن . و نيز وقع : شتاب رفتن . و سخن در انداختن از هر جنس . و تيز كردن مردم را بسخن . و پاره پاره كردن سنك كرانه سم را . ر . وقوع . وقع ( vaq ' ) و ( vaqe ' ) ا . ع . ابرى كه در آن اميد باران باشد و يا ابر تنك . وقع ( voq ' ) ص . ع . امكنة وقع : جايهاى آب گيرناك . وقع ( voq ' ) و ( vaq ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شرف و اعتبار و احترام و عزت . و وقع نهادن : احترام و اعتبار دادن و محترم شمردن . وقع ( vaqa ' ) ا . ع . سنك . وقع ( vaqa ' ) م . ع وقع الرجل وقعا ( از باب سمع ) : دردناك گرديد پاى آن مرد از زمين درشت و سنك . و نيز وقع : سوده شدن و تنك گشتن پاى و سم از سنك و از زمين درشت . وقع ( vaqe ' ) ص . ع . پاى سوده و سم سوده از سنك و از زمين درشت . وقع ( voqo ' ) ع . ج . وقيع . و ج . وقيعة . وقع ( voqqa ' ) ع . ج . واقع . وقعات ( vaqa ' t ) ا . ع . حوادث و سوانح و جنگها . وقعة ( vaq'at ) ا . ع . آسيب و كارزار كه در پى يكديگر آيد . و يك بار افتادگى . و قولهم : ياكل الوجبة و يتبرز الوقعة : يعنى يك بار مىخورد و يك بار مىريد . وقعة ( veq'at ) ا . ع . نوع و هيئت افتادن . يق : انه لحسن الوقعة . وقعة ( vaqa'at ) ا . ع . واحد وقع يعنى يك سنك . وقعه ( vaq'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كارزار و آسيب . وقف ( vaqf ) ا . ع . دستيانه‌اى از عاج و دندان فيل . و اسبى كه در خردگاه دست و پاى وى سپيدى باشد . و سپرى كه گردوى را از سرون و يا آهن و مانند آن درگيرند . و نام چند ده . و نام موضعى . وقف ( vaqf ) ص . ع . پابندان شده در راه خدا . ج : اوقاف . وقف ( vaqf ) م . ع . وقف الدابة وقفا و وقوفا ( از باب ضرب ) : ايستاد و ساكن ماند آن ستور . و وقف الدابة صاحبها : ساكن كرد آن ستور را صاحبش و ايستانيد آن را ( لازم و متعدى ) . و وقف الدار وقفا : حبس كرد آن خانه را در راه خدا . و وقف الرجل على الشئ : منع كرد و بازداشت آن مرد را از آن چيز . و وقف الامر على حضور زيد : موقوف داشت حكم آن كار را بر حضور زيد . و وقف قسمة الميراث الى الموضع اى وقت وضع الحمل : بتاخير انداخت قسمت كردن ارث را تا هنگامى كه آن زن وضع حمل كند . و وقفت القدر : فرو نشاندم جوشش ديك را به آب سرد . و وقف فلانا على ذنبه : آگاه گردانيد فلان را بر گناهش . و وقف النصرانى وقفا و وقيفى : خدمت كرد آن نصرانى كليسيا را . و وقف بالمكان وقفا و وقوفا : پيوسته ايستاد در آنجاى . و وقفته انا وقفا : بر پا داشتم آن را . وقف ( vaqf ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پايندان و حبس‌كردگى چيزى را در راه خدا براى خيرات باينكه خريد و فروش نشود و مخصوص بدان باشد . و وقف كردن : چيزى را در راه خدا حبس كردن و مخصوص نمودن . و نيز وقف : آسايش و آرامش و پايدارى و ضبط و توقف و سكون . و حالت وقف : حالت توقف . و مال وقف : مال موقوف و چيزى كه فايده آن به همه مردم رسد . وقفة ( vaqfat ) ا . ع . توقف و درنگى . و پى كه بر كمان پيچند . وقفتان ( vaqfat ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : پيچيدگى پى به روى ضميمهء دو كليه . وقف‌نامه ( vaqf - n me ) ا . پ . نامه‌اى كه در آن وقف كردن چيزى را نوشته باشند . وقفه ( vaqfe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - توقف و ايست و درنگى و ايستادگى و و وقوف و بازداشتگى و فراغت و فرصت و مهلت . وقفى ( vaqfi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بوقف . وقفيت ( vaqfiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وقف بودن و حالت چيزى كه در راه خدا وقف باشد . و قل ( vaql ) ا . ع . درخت مقل و بار آن و يا بار خشك آن و بارتر آن را بهش نامند . ج : اوقال . و قل ( vaql ) م . ع . و قل الوعل فى الجبل وقلا ( از باب ضرب ) : برآمد آن بز كوهى بر كوه . و و قل فلان : برداشت فلان يك پاى را و استوار كرد پاى ديگر را . و قل ( voql ) ا . پ . دارويى كه مقل نيز گويند . و قل ( vaqal ) ا . ع . سنك . و شاخه‌هاى بريده از درخت كه بن آنها باقى باشد و به خوبى بد آنها بر درخت بتوان بالا رفتن . و قل ( vaqal ) و ( vaqel ) و ( vaqol ) ص . ع . فرس و قل : اسب نيكو برآينده بر كوه . و كذلك : فرس و قل و فرس و قل .